درمان دردهای مزمن با دستگاه دارو رسان به نخاع

تزریق مواد اپیوئیدی مانند مورفین و داروهای ضد درد به نخاع، گام مؤثری در درمان دردهای مزمن و دردهای حین و پس از عمل جراحی بوده است. با اختراع دستگاه‌های دارو رسان قابل کاشت، پزشکان توانسته‌اند به موفقیت بزرگی در مدیریت و بهبود طولانی مدت دردهای مزمن دست یابند.

سیستم دارو رسان قابل کاشت چیست؟

سیستم دارو رسان قابل کاشت، مخزن دارویی کوچکی است که قابلیت آزاد کردن تدریجی و میزان کنترل شده‌ای از دارو را در طولانی مدت، در بدن دارد. این دستگاه با انجام عمل جراحی در بدن بیمار کاشته می‌شود و معمولاً شامل یک کاتتر، پمپ و یا ترکیبی از این دو می‌باشد. مخزن دارو قابل پُر کردن مجدد است (توسط تزریق) بنابراین نیازی به عمل دوباره برای شارژ کردن دارو نیست. کارگذاری پمپ برای تسکین دردهای دائمی بسیار مؤثر است، احتمال عفونت در اثر تزریق‌های مداوم را کاهش می‌دهد و به بیمار راحتی بیشتری می‌بخشد اما به دلیل ماهیت تهاجمی کارگذاری این نوع پمپ‌ها، انتخاب بیمارِ مناسب برای انجام این عمل و مراقبت‌های بعد از آن، نیاز به تخصص و مهارت بالای پزشک دارد.

انواع سیستم‌های دارو رسان قابل کاشت

Implantable-Drug-Delivery-Systems-6

نوع اول: کاتترهای پوستی اپی‌دورال و یا زیر عنکبوتیه‌ای

این کاتترها در موارد حاد مانند شرایط زیر، کاربرد دارد:

تزریق کوتاه مدت اپیوئید به بیمار

بی‌حسی موضعی برای دردهای حاد مانند درد زایمان و یا دردهای پس از عمل جراحی

کاهش دردهای سرطانی هنگامی که:
• بیمار در حال انجام جراحی و یا رادیوتراپی باشد.
• بیمار آن قدر ضعیف شده باشد که پزشک قادر به انجام عمل جراحی برای کار گذاشتن انواع دیگر سیستم‌های دارو رسان نباشد.
• امتحان کردن میزان و نوع دارو، پیش از کار گذاشتن سیستم‌های دائمی‌تر.

با توجه به ریسک ایجاد عفونت در استفاده طولانی مدت از این دستگاه، بکارگیری آن تنها باید به موارد حاد و موقتی محدود شود.

Implantable-Drug-Delivery-Systems-1

نوع اول کاشتنی‌های دارو رسان که بیشتر در حین عمل و برای استفاده موقت کاربرد دارد

نوع دوم: کاتترهای پوستی اپی‌دورال یا زیر عنکبوتیه‌ای با مجرای زیر پوستی

این نوع کاتترها معمولاً برای افرادی که احتیاج قطعی به داروهای اپیوئیدی برای مدت زمان نیمه طولانی مانند چند هفته تا چند ماه دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد نظیر:

بیمارانی با دردهای ناشی از شکستگی لگن و یا استخوان‌های بلند و یا خرد شدگی قفسه سینه

بیماران سرطانی با طول عمر کمتر از چند ماه که با دوزهای پایین دارو، آرام می‌شوند.

مزیت این نوع کاتترها، پایین بودن احتمال ابتلا به عفونت و قابلیت کارگذاری آسان آن است. همچنین این کاتترها می‌توانند به پمپ‌های تزریقی خارجی نیز متصل شوند.

Implantable-Drug-Delivery-Systems-2

نوع دوم کاشتنی‌های دارو رسان که می‌توانند برای مدت زمان طولانی‌تری نسبت به نوع اول استفاده شوند

نوع سوم: مخزن‌های کاملاً کاشته شده اپی‌دورال و یا زیر عنکبوتیه‌ای

این نوع دستگاه‌ها برای بیماران سرطانی با انتظار طول عمر چند ماه تا چند سال که با مصرف داروهای اپیوئیدی، رهایی از درد قابل قبولی پیدا می‌کنند، کاربرد دارد. نسبت به نوع چهارم و پنجم دستگاه‌های دارو رسان، ارزان‌تر است و احتمال عفونت کمتری نسبت به نوع اول و دوم دارو رسان‌ها دارد. تزریق مجدد دارو به این دستگاه مشکل است و تعویض و یا خارج کردن آن‌ها نیاز به عمل جراحی دارد.

Implantable-Drug-Delivery-Systems-3

نوع سوم کاشتنی‌های دارو رسان

نوع چهارم: کاتترهای کاملاً کاشته شده اپی‌دورال و یا زیر عنکبوتیه‌ای با پمپ‌های تزریق کننده کاشتنی

این نوع پمپ‌ها نیز در بیماران سرطانی با انتظار طول عمر چند ماه تا چند سال کاربرد دارد. همچنین سیستم‌های دارو رسان نوع چهارم، برای بیماران سرطانی که دارای مشکلات متناوب بر اثر ناهنجاری‌های متابولیکی هستند و یا داروهایی استفاده می‌کنند که ممکن است با داروی اپیوئیدی تداخل پیدا کند، مناسب است. مزایای دیگر آن همانند نوع قبلی، پایین بودن احتمال ابتلا به عفونت و راحتی بیشتر برای بیمار است اما هزینه آن معمولاً خیلی گران می‌باشد.

Implantable-Drug-Delivery-Systems-4

نوع چهارم کاشتنی‌های دارو رسان با قابلیت تزریق در محل

نوع پنجم: کاتترهای کاملاً کاشته شده اپی‌دورال و یا زیر عنکبوتیه‌ای با پمپ‌های تزریق کننده قابل کنترل کاشتنی

این دستگاه نیز همانند نوع قبلی، کاشتنی و دارای پمپ است اما این پمپ، کنترل شونده و قابل برنامه‌ریزی می‌باشد. بنابراین در این دستگاه می‌توان میزان دارو را تغییر داد و یا حتی قطع کرد. همچنین این پمپ برای دردهای اسپاستیک در بیماران مبتلا به MS و یا جراحت‌های نخاعی نیز مناسب است.

Implantable-Drug-Delivery-Systems-5

نوع پنجم کاشتنی‌های دارو رسان دارای پمپ کنترل شونده با قابلیت تزریق در محل

عوارض جانبی

قبل از عمل باید تمامی عوارض جانبی تزریق داروهای اپیوئیدی و ضد درد در طولانی مدت و توسط سیستم‌های دارو رسان کاشتنی به بیمار توضیح داده شود.

عوارض ناشی از اپیوئیدها:

خارش‌های موضعی

احتباس ادرار

تنگی نفس

عوارض ناشی از داروی باکلوفن:

ضعف عمومی

بی‌حالی و سرخوشی دائمی

بیشتر بخوانید:

درمان دردهای مزمن با امواج رادیویی
درمان درد های مزمن سر و صورت

کنترل و درمان دردهای مزمن با استفاده از انواع تکنیک‌های نوین و پیشرفته اینترونشنال

اطلاعات بیشتر
برای عضویت در خبرنامه سلامت دکتر باقرزادی،ایمیل خود را وارد کنید

ایمیل شما محافظت میشود
WordPress Backup
Visit Us On TwitterVisit Us On Instagram